ĐỒNG ĐĂNG CÓ PHỐ KỲ LỪA

Đồng Đăng là thị trấn giáp biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc nằm trên quốc lộ 1A. Thị trấn này thuộc huyện Cao Lộc tỉnh Lạng Sơn. Thị trấn có diện tích 700 ha và dân số 7.522 người phía đông giáp xã Bảo Lâm phía nam giáp xã Phú Xá phía tây-nam giáp xã Hồng Phong cùng huyện. Phía tây giáp xã Tân Mỹ (huyện Văn Lãng). Phía bắc là Trung Quốc. Cách thành phố Lạng Sơn 14 km về phía Đông Nam.

 

                                                   Tam quan Đền Mẫu Đồng Đăng

                    Từ Đồng Đăng còn có quốc lộ 1B đi thành phố Thái Nguyên quốc lộ 4A đi tỉnh Cao Bằng. Nằm trên trục đường từ thành phố Lạng Sơn đi cửa khấu Tân Thanh quốc lộ 1A đi đến cửa khẩu Hữu Nghị có tuyến đường sắt liên vận quốc tế từ Việt Nam đi qua ga Đồng Đăng để sang Trung Quốc và từ đó đi các nước khác. Với điều kiện thuận lợi như vậy nơi đây trở thành trung tâm mua sắm sầm uất với quy mô lớn của tỉnh Lạng Sơn.

Thị trấn nằm gọn trong một thung lũng rộng gần 700ha trong đó ¾ là đồi núi chủ yếu gồm 4 dân tộc Kinh Tày Nùng và Hoa.

Tại đây có một hệ thống lô cốt vững chắc được gọi là Pháo đài Đồng Đăng do Pháp xây dựng trước năm 1945 để không chế một khu vực rộng lớn tiếp giáp với biên giới Trung Quốc và trước khi quân Trung Quốc tấn công năm 1979 pháo đài được giao cho một đơn vị Công an vũ trang của Công an tỉnh Lạng Sơn bảo vệ (đơn vị này ngày nay được gọi là đại đội C1 thuộc phòng cảnh sát bảo vệ Công an tỉnh Lạng Sơn). Ngày 17-2-1979 khi quân Trung Quốc bắt đầu tấn công Đồng Đăng thì đơn vị này với 200 chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu giữ lô cốt này trong một tuần và ngăn chặn quân Trung Quốc tiến về thị xã Lạng Sơn góp phần phá vỡ kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của quân Trung Quốc. Trong cuộc chiến đấu đơn vị này đã hy sinh gần hết và đến ngày thứ 7 họ còn 6 người; lợi dụng đêm tối 6 chiến sĩ thoát ra khỏi lô cốt và rút về tuyến sau. Chiến tranh kết thúc đơn vị C1 này và cả 6 chiến sĩ còn sống đều được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang.

Khi chiếm được pháo đài Đồng Đăng quân Trung Quốc đã dùng 10 tấn thuốc nổ để phá hệ thống lô cốt này; tuy nhiên số thuốc nổ này chỉ làm sập được phần trên cùng của lô cốt còn hệ thống hầm ngầm vẫn nguyên vẹn.

 

 
Phía trước ngôi đền

 

 

 
 

 
 
 Rồng voi ximăng thời đổi mới
                   Ở Đồng Đăng có ngôi đền nổi tiếng cổ kính có tên "Đồng Đăng linh tự" là nơi thờ Phật và Mẫu Thượng ngàn. Từ xa xưa nơi đây là một ngôi chùa. Đồng Đăng linh tự gồm có 5 gian thờ: Phía trong cùng là Tam bảo nơi thờ Phật Chuẩn Đề và Phật bà Quan Âm gian kế tiếp phía ngoài là Tam tòa Thánh mẫu nơi thờ Mẫu đệ nhất Thượng thiên Mẫu đệ nhị Thượng ngàn và Mẫu đệ tam Thoải phủ; tiếp theo là gian thờ Sơn trang gồm Chúa Thượng ngàn ở giữa hai bên là Chầu Mười Đồng Mỏ và Chầu Chín; gian giữa chính điện ngoài cùng thờ Chúa Liễu hai bên là Chầu Bơ và Chầu Lục; gian bên trái thờ Chầu đệ tứ Khâm sai ngoài ra còn thờ quan Trần Triều Đức Đại Vương các thánh cô thánh cậu...

Đây là một trong những nơi thờ tự nổi tiếng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt Nam. Ngoài ra nơi đây còn lưu truyền câu chuyện gặp gỡ cảm động giữa Mẫu Liễu Hạnh (một trong "Tứ bất tử" trong văn hóa tâm linh của người Việt) và Trạng Bùng - Phùng Khắc Khoan khi ông vừa đi sứ Trung Quốc trở về. Tục truyền rằng Liễu Hạnh là con gái Ngọc Hoàng tên là Quỳnh Hoa. Do có duyên nợ với trần gian nên bà thường hiển linh giúp đỡ nhân dân được triều đình (thời Hậu Lê) sắc phong là công chúa Liễu Hạnh và là Thượng đẳng Phúc thần. Ngoài việc hiển linh giúp đỡ nhân dân bà còn hay ngao du sơn thủy đến các thắng cảnh của nhiều vùng và đã nhiều lần gặp gỡ họa thơ với danh sĩ Phùng Khắc Khoan trong đó có lần hai người gặp nhau tại Đồng Đăng linh tự.

Hàng năm vào ngày mùng 10 tháng giêng tại đền Mẫu lại diễn ra lễ hội đầu xuân của các dân tộc xứ Lạng. Lễ hội Đồng Đăng trước đây được gọi là hội Lồng Tồng (xuống đồng). Trong lễ hội có các trò chơi như múa sư tử võ dân tộc thi đấu thể dục thể thao. Lễ hội đền Mẫu Đồng Đăng thu hút hàng nghìn lượt du khách trong nước và quốc tế đến đây thưởng ngoạn nét văn hóa đặc sắc của người dân xứ Lạng. Đến với nơi đây du khách còn được đắm mình trong văn hóa tâm linh thắp hương cầu mong sức khoẻ cầu tài cầu một năm phát lộc cầu cho quốc thái dân an.